آداب شوخی

آداب شوخی

گر چه مزاح و شوخی در جای خود بسی پسندیده است; اما اگر با شرایط و آدابش توام نباشد، پیامدهای نامطلوبی در پی خواهد داشت . گوشه ای از این آداب را باز خوانی می کنیم:

  1. منطقی و بحق باشد: شوخی به معنای بی ادبی، حرفهای لغو و بیهوده، سخن بیجا و نیش دار نیست ، آن خوشمزگی که باعث آبرو ریزی افراد یا فاش شدن اسرار دیگران شود گناه است . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید:

انی لامزح ولا اقول الا حقا; براستی من مزاح می کنم، ولی جز حق بر زبان نمی آورم .

گروهی در محضر رسول خدا صلی الله علیه و آله نشسته بودند . مردی از اصحاب برخاست تا بیرون رود، ولی فراموش کرد کفشهای خود را بردارد، یکی از اصحاب کفشهای او را مخفی کرد  مرد بازگشت و گفت: کفشهای من کجاست؟ گفتند: ما کفشهای تو را ندیدیم . حضرت متوجه آنان شد و فرمود: چرا مؤمنی را می ترسانید؟ عرض کردند:شوخی می کنیم . حضرت دو یا سه بار سخن خود را تکرار فرمود: فکیف بروعه المؤمن; زجر دادن مؤمن چه زشت است؟

یکی از یاران امیرالمؤمنین علی علیه السلام از ایشان پرسید: شخصی با گروهی نشسته است . بین آنان سخنانی گفته می شود و آنان با هم مزاح و شوخی می کنند و می خندند آیا اشکالی دارد؟

حضرت فرمود: لاباس مالم یکن، فظننت انه عنی الفحش، ثم قال: ان رسول الله صلی الله علیه و آله کان یاتیه الاعرابی فیهدی الیه الهدیه، ثم یقول مکانه: اعطنا ثمن هدیتنا، فیضحک رسول الله صلی الله علیه و آله وکان اذا اغتم یقول: ما فعل الاعرابی لیته اتانا;

باکی نیست تا آنجا که نباشد – و گمانم که مقصودش فحش بود – [یعنی در صورتی که به فحش و هرزه گویی نکشد و فحش در آن نباشد ]. سپس فرمود: شیوه رسول خدا صلی الله علیه و آله این گونه بود که عرب بیابانی نزدش می آمد و هدیه ای برایش می آورد و همانجا می گفت: بهای هدیه ما را بده، پس رسول خدا صلی الله علیه و آله می خندید و هر زمان که اندوهگین می شد می فرمود: آن عرب بیابانی چه شد؟ کاش نزد ما می آمد .

بنابراین، بسیاری از شوخیهای رایج که با توهین و تمسخر فردی همراه است و یا شوخی هایی به نام قوم و مردم یک شهر همچون عرب، ترک، فارس و … نارواست .

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید:

ان الرجل لیتکلم بالکلمه فی المجلس، لیضحکهم بها، فیهوی فی جهنم ما بین السماء والارض; ویل للذی یحدث فیکذب لیضحک القوم، ویل له، ویل له، ویل له;

کسی در جلسه ای کلمه ای می گوید تا اهل مجلس را بخنداند، در نتیجه به اندازه فاصله آسمان تا زمین در قعر جهنم سقوط می کند . وای بر کسی که هنگام سخن، دروغ می بافد تا مردم را بخنداند! !

وای بر او! وای بر او! وای بر او!

  1. شرایط زمان و مکان و روحیات شخصی: باید شرایط روحی، سنی و موقعیت زمانی طرف گفتگو رعایت شود . گاهی شخص مقابل، از نظر روحی آمادگی شوخی ندارد; مانند شوخی با شخص بیمار یا در حال خواب و مطالعه . در این موارد نباید با او شوخی کرد . اگر این نکته رعایت نشود، شوخی نقش صحیح خود را از دست خواهد داد و به جای نشاط، جنگ و نزاع ایجاد خواهد شد . بسیاری از کینه ها و برخوردها ابتدا از یک شوخی بی جا سرچشمه گرفته و به تدریج به نقطه خطرناکی رسیده است .
  2. رعایت اعتدال: اندازه شوخی را باید رعایت کرد . همچون نمک غذا که اگر زیاد باشد، از شوری نمی توان آن طعام را خورد و اگر کم باشد غذا بی مزه می شود و تنها در صورتی که نمک آن اندازه باشد غذایی مطبوع و خوشمزه می شود .

اندازه نگهدار که اندازه نکوست

هم لایق دشمن است و هم لایق دوست

امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید: «الکامل من غلب جده هزله; انسان کامل، کسی است که جدی هایش بر شوخی هایش غالب باشد .»

  1. تناسب سنی، جنسی و رعایت جهات شرعی: مثلا بانامحرم نباید شوخی کرد . ابوبصیر می گوید: در کوفه به یکی از بانوان، درس قرآن می آموختم . روزی با او شوخی کردم،  پس از آن خدمت امام باقر علیه السلام رسیدم، آن حضرت فرمود: این چه سخنی بود که به آن زن گفتی؟ من از شدت شرم صورتم را با دستم پوشاندم . امام علیه السلام فرمود: لاتعودن الیها;  مبادا هرگز نزد آن زن برگردی!

 

درباره ی محمد حمزه

به نام آن که قادر و حکیم است اوست که همه چیز در دستان اوست محمد حمزه هستم یکی که به فضای مجازی و وب و برنامه نویسی خیلی علاقه داره و میخواد تا جایی که میتونه یه جایی برای خودش داشته باشه که بتونه محتوای مد نظرش رو ارائه بده افتخار میکنم که یه ایرانی هستم مشتاق هستم به دوستان و همراهان کمک کنم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *