تیتر خبرها
خانه / مذهبی / احکام و مسائل شرعی / منظور از «واجب اصلی» و «واجب تبعی» چیست؟

منظور از «واجب اصلی» و «واجب تبعی» چیست؟

منظور از «واجب اصلی» و «واجب تبعی» چیست؟

غیری, واجب اصلی, واجب تبعی, واجب نفسی

 

خلاصه پرسش

منظور از «واجب اصلی» و «واجب تبعی» چیست؟

پرسش

منظور از واجب اصلی و تبعی چیست؟

پاسخ اجمالی

ابتدا باید گفت که «واجب اصلی و تبعی» تعبیری دیگر از «واجب نفسی و غیری» است، بدین ترتیب که:
۱٫ «واجب اصلى» یا «واجب نفسى»: آن واجبى است که مصلحت موجود در آن موجب صدور حکم وجوب از ناحیه‏‌ى شارع گردیده است. به عبارت دیگر، هرگاه مولا چیزى را مستقلاً متعلّق حکم وجوب قرار دهد، آن‌را «واجب اصلى»، یا «واجب نفسى» گویند. واجباتى؛ مانند نماز، روزه، حجّ، و خمس از مصادیق «واجب اصلى» هستند.
۲٫ «واجب تبعى» یا «واجب غیری»‏: آن واجبى را تبعى یا غیرى گویند که خود، مستقلاً متعلّق حکم وجوبى پروردگار قرار نگرفته، ولى چون امتثال و انجام «واجب اصلى» خواسته شده از سوى خداوند، بر آن متوقّف است، به ناچار مکلّف باید آن‌را نیز انجام دهد. به عبارت دیگر: «واجب تبعى» یا «واجب غیرى»، آن واجبى است که از مقدّمات و شرایط تحقّق و امتثال «واجب اصلی» و یا «واجب نفسى»‏ به شمار می‌آید. مثلاً خدای متعال فرمود: «وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَیْهِ سَبِیلًا».[۱] آنچه را خداوند در این آیه از افراد مستطیع به صورت مستقل خواسته است، انجام حجّ است که شامل اعمال و مناسک خاص در ایّام خاص می‌باشد، امّا انجام‌دادن این دستور خدا متوقّف بر پیمودن راه است، و بدون پیمودن راه، امکان امتثال امر وجوبى شرعى اصلى ممکن نیست. پس پیمودن راه نیز واجب است، ولى وجوب آن تبعى است.[۲]

  اگر زن و مردی به علت عذری مجاز به گرفتن روزه نباشند می توانند آمیزش کنند؟

 

[۱]. بقره، ۱۸۵٫

[۲]. ملکى اصفهانى، مجتبى‏، فرهنگ اصطلاحات اصول، مقدمه، سبحانى تبریزى، جعفر، ج ‏۲، ص ۲۰۵- ۲۰۶، قم، عالمه، چاپ اول، ۱۳۷۹ش؛ مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ص ۸۳، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، چاپ چهارم، ۱۴۰۳ق.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *